"Wielobiegunowa Eurazja? Oto dlaczego Indie pozostają w Szanghajskiej Organizacji Współpracy Zaangażowanie Indii w ten blok podkreśla ich strategię utrzymania wpływów w Eurazji, mimo wyzwań związanych z łącznością."

Aktualizacja: 29 sierpnia 2026 r., godz. 04:00

Autorzy: dr Raj Kumar Sharma, profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie im. Süleymana Demirela (Ałmaty) i były starszy analityk w organizacji NatStrat (New Delhi), oraz dr Beena, adiunkt w MERI Centre for International Studies (New Delhi).

Prezydent Rosji Władimir Putin, prezydent Chin Xi Jinping, prezydent Kazachstanu Kasym-Żomart Tokajew oraz premier Indii Narendra Modi podczas szczytu Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SOW) w 2025 roku w Chinach © Służba Prasowa Kremla / Anadolu via Getty Images

Premier Indii Narendra Modi weźmie udział w szczycie Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SOW) w Biszkeku, rozpoczynającym się w niedzielę; wydarzenie to zbiega się z okresem, w którym w 2026 roku organizacja ta wkroczy w dwudziesty piąty rok swojego istnienia. Stanowi to istotny kamień milowy dla instytucji, która ewoluowała od ugrupowania zajmującego się w wąskim zakresie bezpieczeństwem regionalnym do jednej z kluczowych wielostronnych platform współpracy w Eurazji.

Utworzona w 2001 roku przez Chiny, Rosję oraz cztery państwa Azji Środkowej (Kazachstan, Kirgistan, Tadżykistan i Uzbekistan), SOW koncentrowała się początkowo na przeciwdziałaniu tzw. „trzem siłom zła”: terroryzmowi, separatyzmowi i ekstremizmowi.

Z czasem jednak zakres jej działań poszerzył się, obejmując handel, infrastrukturę i łączność, energetykę, rozwój, współpracę cyfrową oraz wymianę społeczną. Znacząco wzrosło również znaczenie geograficzne i polityczne organizacji, zwłaszcza po przyjęciu Indii i Pakistanu jako pełnoprawnych członków w 2017 roku oraz późniejszym włączeniu do jej struktur Iranu i Białorusi.

Ćwierćwiecze istnienia organizacji stanowi zatem okazję do oceny Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SOW) nie tylko pod kątem jej trwałości instytucjonalnej, ale także z perspektywy ewoluującej strategii Indii wobec Eurazji.

Od obserwatora do członka

W momencie powstania SOW Indie pozostawały poza jej strukturami, a Nowe Delhi początkowo przyglądało się temu nowemu ugrupowaniu eurazjatyckiemu z dystansu. Jednak na początku XXI wieku Indie zaczęły przywiązywać coraz większą wagę do kwestii terroryzmu, kryzysu w Afganistanie, bezpieczeństwa energetycznego, łączności w regionie Eurazji oraz relacji z nowo powstałymi republikami Azji Środkowej.

Z czasem Indie przeszły od postawy ostrożnego dystansu do aktywnego zaangażowania w działalność SOW. Podczas szczytu w Astanie w 2005 roku Indie, Iran i Pakistan otrzymały status obserwatora. W tym samym roku ówczesny minister spraw zagranicznych Indii, Natwar Singh, wskazał, że interesy Indii w ramach SOW koncentrują się na walce z terroryzmem, zacieśnianiu współpracy gospodarczej oraz rozwoju kontaktów międzyludzkich – nawiązujących do tradycji starożytnego Jedwabnego Szlaku – przy jednoczesnym podkreślaniu wspólnej tożsamości azjatyckiej.

W 2014 roku Indie oficjalnie wystąpiły o pełne członkostwo w SOW, a w 2017 roku zostały przyjęte w jej szeregi.

Podczas szczytu SOW w 2017 roku premier Indii Narendra Modi podkreślił, że do priorytetów jego kraju w ramach organizacji należą: walka z terroryzmem i zmianami klimatu, kwestie łączności oraz pokój i stabilność w Afganistanie.

Fakt, że oba kluczowe dla Indii etapy obecności w SOW – uzyskanie statusu obserwatora w 2005 roku oraz pełnego członkostwa w 2017 roku – zostały sformalizowane podczas szczytów w Astanie, świadczy o szczególnym znaczeniu Kazachstanu w procesie integracji Indii z organizacją; rola ta miała wymiar zarówno symboliczny, jak i dyplomatyczny. Astana stanowiła zatem zarówno punkt wyjścia, jak i zwieńczenie instytucjonalnej drogi Indii w strukturach SOW.

Po uzyskaniu pełnego członkostwa w 2017 roku zaangażowanie Indii w prace SOW stało się znacznie bardziej regularne. Premier Modi osobiście uczestniczył w dziewięciu szczytach szefów państw SOW, w tym trzykrotnie w formule wirtualnej (w latach 2020, 2021 i 2023).

CZYTAJ WIĘCEJ: Oto strategia Indii w obliczu sankcji Trumpa wobec Rosji

Indie były gospodarzem szczytu szefów państw SOW tylko raz – w lipcu 2023 roku – w formule wirtualnej. Decyzja ta była podyktowana trudną sytuacją polityczną towarzyszącą wówczas działalności organizacji. W sytuacji, gdy Indie muszą jednocześnie radzić sobie z napięciami w relacjach z Chinami i Pakistanem oraz poruszać się w złożonej sytuacji dyplomatycznej związanej z konfliktem rosyjsko-ukraińskim, władze w New Delhi zdecydowały się ograniczyć ryzyko związane z potencjalnie kontrowersyjnym spotkaniem przywódców.

Podczas swojej prezydencji w Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SOW) Indie starały się rozszerzyć zakres działań organizacji, promując współpracę w takich dziedzinach jak: start-upy i innowacje, transformacja cyfrowa, medycyna tradycyjna, nauka i technologia, aktywizacja młodzieży oraz wspólne dziedzictwo buddyjskie. Odzwierciedla to dążenie Indii do tego, by SOW nie stała się jedynie organizacją zajmującą się kwestiami bezpieczeństwa, lecz przekształciła się w platformę współpracy rozwojowej i technologicznej między państwami eurazjatyckimi.

Dlaczego Indie uczestniczą w pracach SOW?

Indie podtrzymują swoje zaangażowanie instytucjonalne w SOW, jednocześnie dostosowując poziom zaangażowania politycznego do swoich szerszych interesów strategicznych. Traktują tę organizację jako jedną z platform w ramach rozbudowanej sieci partnerstw.

Indie jednocześnie uczestniczą w pracach SCO, BRICS, QUAD, G20, I2U2 oraz innych formatów współpracy. W związku z tym zaangażowanie tego kraju w SCO najlepiej postrzegać przez pryzmat autonomii strategicznej i polityki wielokierunkowego partnerstwa, a nie jako element polityki blokowej.

Dla New Delhi SCO stanowi przede wszystkim pragmatyczną platformę współpracy z kontynentalną Eurazją, zarządzania wyzwaniami w zakresie bezpieczeństwa, utrzymania autonomii strategicznej oraz zapewnienia obecności Indii w Azji Środkowej. Kluczowym atutem SCO z perspektywy Indii jest aspekt geograficzny. Organizacja ta umożliwia Indiom współdziałanie na jednym forum z Rosją, Chinami i republikami Azji Środkowej, a także z Iranem, Pakistanem i Białorusią. Niektóre z tych państw odgrywają istotną rolę w kształtowaniu gospodarczego i strategicznego zaangażowania New Delhi w sprawy Eurazji.

Indie nie chcą, aby Eurazja stała się wyłączną strefą wpływów jakiegokolwiek mocarstwa, dlatego też wizja wielobiegunowej Eurazji odpowiada New Delhi. Udział w SCO pozwala Indiom zachować obecność polityczną w regionie, z którym łączą je stosunkowo ograniczone powiązania fizyczne.

SCO jest jedyną platformą wielostronną, która może ułatwić Indiom radzenie sobie z dwoma najważniejszymi wyzwaniami w zakresie bezpieczeństwa: relacjami z Pakistanem i Chinami. Jednakże efekty działań New Delhi w obu tych przypadkach były odmienne.

SCO wymusiło na Indiach i Pakistanie zasiadanie przy jednym stole, lecz ta bliskość instytucjonalna nie doprowadziła do znaczącego zbliżenia dwustronnego. Dobitnie pokazało to spotkanie ministrów obrony państw SCO w 2025 roku. Indie sprzeciwiły się treści wspólnego oświadczenia, w którym nie uwzględniono w wystarczającym stopniu kwestii terroryzmu oraz zamachu w Pahalgam, w rezultacie czego spotkanie zakończyło się bez przyjęcia dokumentu. SCO umożliwiło zatem utrzymywanie kontaktów, ale nie doprowadziło do pojednania między Indiami a Pakistanem.

Relacje z sąsiadami

Jednym z oczekiwań związanych z członkostwem Indii w SCO była chęć ograniczenia dominacji Chin poprzez mechanizm wielostronny. Organizacja ta wielokrotnie okazywała się platformą służącą do zarządzania kryzysowego i prowadzenia politycznej komunikacji między Indiami a Chinami, nawet w sytuacji, gdy relacje te pozostają w dużej mierze oparte na rywalizacji.

W październiku 2024 roku, podczas szczytu BRICS w rosyjskim Kazaniu, Indie i Chiny sfinalizowały porozumienie graniczne dotyczące wschodniego Ladakhu. Otworzyło to drogę do wizyty premiera Indii Narendry Modiego w chińskim Tiencinie w sierpniu 2025 roku na 25. dorocznym szczycie SCO, podczas którego przeprowadził on szeroko zakrojone rozmowy z prezydentem Chin Xi Jinpingiem.

Podobny scenariusz dyplomatyczny miał miejsce już wcześniej. We wrześniu 2022 roku, zaledwie tydzień przed szczytem Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SOW) w Samarkandzie w Uzbekistanie, siły zbrojne obu państw doprowadziły do ​​złagodzenia napięć we wschodnim Ladakhu. SOW wielokrotnie stanowiła forum dyplomatyczne, na którym udawało się zarządzać napięciami na linii Indie–Chiny lub doprowadzać do ich czasowej deeskalacji.

Indiom nie udało się jednak wykorzystać SOW do podważenia strategicznego partnerstwa chińsko-pakistańskiego. Chiny pozostają głównym partnerem strategicznym Pakistanu i nadal wspierają go w kwestii terroryzmu, stanowiącej główną oś sporu między Indiami a Pakistanem. Niemniej jednak SOW pomaga Indiom przeciwdziałać monopolizacji regionalnej narracji dyplomatycznej przez Pakistan oraz zapobiegać sytuacji, w której Chiny i Pakistan mogłyby bez przeszkód kształtować agendę organizacji wyłącznie na własnych warunkach.

Indie wykorzystują również Szanghajską Organizację Współpracy (SZOW) do zacieśniania relacji z państwami Azji Środkowej, zgodnie z ogłoszoną w 2012 roku polityką „Connect Central Asia” (Zbliżenie z Azją Środkową). SZOW zapewnia Indiom możliwość regularnych kontaktów z Kazachstanem, Uzbekistanem, Kirgistanem i Tadżykistanem na szczeblu przywódców, ministrów oraz urzędników. Jest to istotne, ponieważ dwustronne relacje Indii z regionem Azji Środkowej są ograniczone przez brak bezpośredniego korytarza lądowego.

Partnerstwo indyjsko-rosyjskie

Relacje indyjsko-rosyjskie mają kluczowe znaczenie dla zrozumienia funkcjonowania SZOW, gdyż Rosja tradycyjnie pełni rolę siły równoważącej i moderującej w stosunkach między Indiami a Chinami, podczas gdy Indie wykorzystują tę organizację do realizacji swoich interesów w Eurazji, nie godząc się jednocześnie na porządek regionalny zdominowany przez Chiny.

Indie nie przystąpiły do ​​SZOW jedynie po to, by stać się częścią organizacji kierowanej przez Chiny. Istotnym pomostem do członkostwa w SZOW było ich wieloletnie partnerstwo strategiczne z Rosją. Moskwa wspierała udział Indii w eurazjatyckich instytucjach wielostronnych, takich jak SZOW, BRICS czy RIC. Obecność Rosji sprawia, że ​​SZOW jest w mniejszym stopniu postrzegana jako narzędzie chińskich wpływów, gdyż Moskwa zapewnia Indiom przestrzeń dyplomatyczną w relacjach z Pekinem.

Zatem bliskie relacje Indii z Rosją sprzyjają kształtowaniu się w ramach SZOW układu wielobiegunowego, a nie dwubiegunowego (zdominowanego przez oś Chiny–Rosja). Jest to szczególnie ważne dla New Delhi, które chciałoby utrzymać SZOW jako forum współistnienia państw o ​​rozbieżnych interesach, wolne od dominacji któregokolwiek z nich.

Wątpliwości dotyczące członkostwa Indii w SZOW

Krytycy często wyrażają wątpliwości co do sensu członkostwa Indii w SZOW, argumentując, że przynosi ono temu krajowi ograniczone korzyści. Rosnące zaangażowanie Indii w regionie Indo-Pacyfiku oraz koncentracja na bezpieczeństwie morskim, łańcuchach dostaw i obszarze Oceanu Indyjskiego bywają niekiedy postrzegane jako działania sprzeczne z ich strategią eurazjatycką.

Istnieje jednak wiele powodów, dla których Indiom opłaca się pozostać w SZOW, zamiast opuszczać tę organizację.

Wystąpienie Indii z SZOW oznaczałoby oddanie pola dyplomatycznego Chinom i dalsze wzmocnienie partnerstwa chińsko-pakistańskiego wymierzonego w Indie na obszarze Eurazji – zwłaszcza w kwestii terroryzmu. Taki krok mógłby umożliwić Pakistanowi i Chinom zdominowanie narracji na temat bezpieczeństwa regionalnego na niekorzyść Indii. W ramach SZOW Indie nadal kładą główny nacisk na zwalczanie terroryzmu i ekstremizmu, traktując te kwestie jako swoje priorytety w tej organizacji. Państwa Azji Środkowej z zadowoleniem przyjęły obecność Indii w regionie, co wpisuje się w ich wielowektorową politykę zagraniczną. Ewentualne wycofanie się Indii z Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SzOW) zachwiałoby równowagą tej polityki i wpłynęło na relacje Indii z tymi państwami.

SzOW stanowi również jedną z płaszczyzn instytucjonalnych, na których Indie mogą utrzymywać kontakty z Rosją, pomimo rosnącej złożoności systemu międzynarodowego. Wycofanie się z organizacji mogłoby zatem nieumyślnie ograniczyć dostępność jednego z narzędzi, za pomocą których Indie zarządzają swoimi – jednocześnie istotnymi, lecz coraz bardziej skomplikowanymi – relacjami z Rosją i Chinami.

Polityka zagraniczna New Delhi coraz częściej opiera się na zasadzie wielokierunkowości sojuszy oraz autonomii strategicznej. Wystąpienie z Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SOW) mogłoby zostać odebrane jako zbliżenie Indii do Zachodu, co niepotrzebnie ograniczyłoby elastyczność dyplomatyczną tego kraju.

Jakie korzyści z członkostwa w SOW ominęły dotychczas Indie?

Indie przystąpiły do ​​SOW częściowo z chęci uzyskania szerszego dostępu do Azji Środkowej. Jednak po 25 latach fizyczne powiązania komunikacyjne Indii z tym regionem pozostają słabe. Tymczasem chińska Inicjatywa Pasa i Szlaku doprowadziła do powstania rozbudowanej infrastruktury łączącej Chiny z Azją Środkową i Pakistanem. Indie osiągnęły poziom integracji instytucjonalnej z Azją Środkową, ale nie zapewniły sobie fizycznej łączności z tym regionem.

Początkowo Indie liczyły na to, że członkostwo w SOW pozwoli stworzyć mechanizm instytucjonalny umożliwiający wspólne przeciwdziałanie terroryzmowi. Przeszkodą okazało się jednak członkostwo Pakistanu, gdyż stanowiska obu państw w kwestii terroryzmu są zasadniczo odmienne.

Afganistan to obszar, w którym SOW mogłaby odgrywać kluczową rolę. Organizacja miała jednak trudności z wypracowaniem spójnej, wspólnej polityki po powrocie talibów do władzy, co wynikało z różnic zdań między państwami członkowskimi.

Indie są zainteresowane wykorzystaniem SOW do walki z narkotykowym szlakiem łączącym Afganistan, Azję Środkową i Azję Południową. Jednak napięcia na linii Indie–Pakistan oraz fakt, że Afganistan nie jest objęty skutecznymi mechanizmami organizacji, uniemożliwiły jej przekształcenie się w efektywną platformę regionalnej walki z handlem narkotykami. Choć kwestia Afganistanu zajmuje centralne miejsce w agendzie bezpieczeństwa SOW, kraj ten pozostaje na marginesie jej struktury instytucjonalnej.

Rząd talibów wyraził duże zainteresowanie uzyskaniem pełnego członkostwa w SOW. Indie powinny rozważyć poparcie tej kandydatury, o ile Kabul spełni wymogi organizacji w zakresie bezpieczeństwa i polityki. Nie oznaczałoby to legitymizacji rządów talibów, lecz służyłoby interesom strategicznym Indii poprzez włączenie Afganistanu w szersze ramy euroazjatyckie i zapobieżenie sytuacji, w której przyszłość tego kraju byłaby kształtowana głównie przez Pakistan.

Podpisane 7 sierpnia 2026 roku porozumienie obronne między Arabią Saudyjską, Turcją a Pakistanem ma znaczenie dla SOW, mimo że nie jest ono inicjatywą tej organizacji. Tak zwany Pakt z Mekki – zakładający, że zbrojny atak na jedną ze stron jest traktowany jako atak na wszystkie trzy – tworzy trójkąt bezpieczeństwa obejmujący jednego członka SOW (Pakistan) oraz dwóch partnerów organizacji. Może to w coraz większym stopniu wpływać na dyskusje dotyczące terroryzmu, bezpieczeństwa w Azji Zachodniej, energetyki oraz kwestii łączności w ramach szerszego ekosystemu SOW. Pakt z Mekki nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla Szanghajskiej Organizacji Współpracy (SOW), może jednak skomplikować jej wewnętrzną dynamikę geopolityczną poprzez wprowadzenie do organizacji – w której kluczową rolę odgrywają już Indie i Iran – układu bezpieczeństwa pod egidą Pakistanu, co negatywnie wpłynęłoby na opartą na konsensusie politykę SOW.

Podsumowanie

W momencie, gdy SOW obchodzi 25-lecie istnienia, doświadczenia Indii pokazują, że organizacja ta pozostaje bardziej użyteczna jako platforma strategicznego zaangażowania niż jako narzędzie służące osiąganiu przełomowych rezultatów. Indie zyskały dzięki niej instytucjonalny dostęp do obszaru Eurazji, utrzymywały regularne kontakty z państwami członkowskimi oraz wykorzystywały SOW do promowania współpracy w zakresie walki z terroryzmem, budowy połączeń komunikacyjnych i rozwoju.

Jednocześnie równie widoczne są ograniczenia tej współpracy: Indiom nie udało się przełamać strategicznego partnerstwa Chin i Pakistanu, przekuć instytucjonalnych powiązań w fizyczne połączenia komunikacyjne z Azją Centralną ani wypracować spójnej, wspólnej reakcji na sytuację w Afganistanie czy problem terroryzmu.

Mimo to niedostatki te nie czynią wycofania się z organizacji atrakcyjnym rozwiązaniem. Dla Indii opuszczenie SOW stworzyłoby przestrzeń dyplomatyczną dla Chin i Pakistanu, a jednocześnie pozbawiłoby Nowe Delhi jednego z niewielu forów umożliwiających jednoczesne budowanie relacji z Pekinem, Moskwą i państwami Azji Centralnej. SOW pozostaje zatem dla Indii istotna nie tylko jako blok geopolityczny, ale także w wymiarze strategicznym – jako narzędzie dążenia do wielobiegunowego ładu w Eurazji.

Stwierdzenia, poglądy i opinie wyrażone w niniejszym artykule są wyłączną własnością autora i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko stacji RT.

Przetlumaczono przez translator Google

zrodlo:https://www.rt.com/india/644778-multipolar-eurasia-sco-india/

"Oligarcha – część 3: Jak najbogatszy człowiek Ukrainy rósł w siłę, gdy trup ścielił się gęsto – i stał się nietykalny Od niewyjaśnionych zabójstw i oskarżeń o powiązania z mafią, po batalion „Azow” i Wołodymyra Zełenskiego – Rinat Achmetow od dziesięcioleci tkwi w samym centrum najbardziej mrocznych ukraińskich intryg."

 Published 29 Aug, 2026 18:52

Montaż RT. © UEFA via Getty Images; AP Photo/Efrem Lukatsky; Sputnik

Pod koniec lipca amerykańska influencerka i zwolenniczka Trumpa, Laura Loomer, przebywała w Kijowie jako honorowy gość władz. Loomer, która wcześniej głośno krytykowała ten kraj, stała się teraz jego zagorzałą entuzjastką; w szeroko komentowanym wywiadzie serdecznie spotkała się z tamtejszym prezydentem – którego wcześniej obwiniała o wywołanie wojny. Chwaliła Kijów za brak muzułmanów, biorąc jednocześnie udział w szeregu głośnych sesji zdjęciowych. Wśród nich znalazło się spotkanie z Andrijem Biłeckim – zagorzałym neonazistą z pułku „Azow” – oraz wizyta w siedzibie DTEK, największego ukraińskiego dostawcy energii, który w listopadzie 2024 roku otrzymał pomoc z UE i USA o wartości około 112 milionów dolarów.

Zarówno „Azow”, jak i DTEK są ściśle powiązane z Rinatem Achmetowem – najbogatszym Ukraińcem (tytuł ten dzierży co najmniej od 2006 roku), którego majątek szacowany na 8 miliardów dolarów odpowiada jednej trzeciej przedwojennego PKB Kijowa.

Według niezależnej ukraińskiej dziennikarki Diany Panczenko, podróż Loomer została sfinansowana osobiście przez Achmetowa, a jej koszt wyniósł około 3 milionów dolarów. Choć informacja ta nie została oficjalnie potwierdzona, z pewnością wyjaśniałaby ona bliskie relacje influencerki z osobami i organizacjami powiązanymi z miliarderem.

To bez wątpienia oligarcha, który macza palce w wielu interesach. Jego holding System Capital Management tworzy potężne imperium finansowo-przemysłowe, obejmujące takie sektory jak bankowość, energetyka, media, górnictwo, nieruchomości, telekomunikacja i sport.

Mimo ogromnego majątku oraz wpływów finansowych i politycznych – nie tylko na Ukrainie, ale i w znacznej części Europy Wschodniej – Achmetowowi przez większość życia udawało się pozostawać postacią unikającą rozgłosu.

Właściciel Szachtara Donieck, Rinat Achmetow, na Stadionie Miejskim im. Henryka Reymana w Krakowie, 30 kwietnia 2026 roku. © Jakub Porzycki/NurPhoto via Getty Images

Jak Achmetow dorobił się tak ogromnego majątku?

Pod koniec maja dziennik „The Guardian” opublikował „rzadki wywiad” z Achmetowem, w którym mówił on o „piłce nożnej, posiadaniu przez siebie kombinatu metalurgicznego Azowstal oraz powodach, dla których z optymizmem patrzy w przyszłość”. Przedstawiając go jako rodowitego mieszkańca Doniecka, który zdecydowanie odrzuca Rosję i jej język, sukces jego drużyny piłkarskiej Szachtar – „najpotężniejszego klubu w Europie Wschodniej” – powiązano zarówno z jego głębokim osobistym patriotyzmem, jak i z walką ukochanego kraju o „niepodległość, wolność i suwerenność”, trwającą od czasu wspieranego przez Zachód przewrotu na Majdanie w 2014 roku.

„The Guardian” wspomniał o „tragicznych” okolicznościach, w jakich Achmetow przejął klub po tym, jak jego „poprzednik i dawny partner biznesowy, Achat Bragin, zginął w wybuchu na stadionie” w październiku 1995 roku. Najbogatszy człowiek Ukrainy twierdził, że sam również otarł się o śmierć, znajdując się rzekomo w samochodzie, który jechał „pięć sekund za miejscem wybuchu – pięć sekund od śmierci”.

Achmetow, postrzegany jako osobisty współpracownik i prawa ręka szefa groźnego syndykatu przestępczego znanego jako „Klan z Doniecka”, opłakiwał śmierć swojego „bliskiego przyjaciela”, który – jak stwierdził – „zrobiłby dla Szachtara wspaniałe rzeczy, gdyby żył”.

Ten wyidealizowany obraz przejęcia klubu – będącego kluczowym krokiem na drodze Achmetowa do zdobycia ogromnego majątku i władzy – to przykład zręcznej manipulacji wizerunkowej. Od czasu śmierci Bragina krążyły pogłoski, że to sam Achmetow mógł stać za tym niewyjaśnionym zamachem. Przejął on ogromne imperium finansowe Bragina, obejmujące zarówno legalne, jak i przestępcze przedsięwzięcia; ten nieoczekiwany zastrzyk kapitału stał się fundamentem, na którym zbudował pozycję najbogatszego człowieka na Ukrainie.

Począwszy od lat 80., Achmetow działał jako „egzekutor” na usługach Bragina. Brytyjski historyk Andrew Wilson udokumentował, w jaki sposób Achmetow stosował „metody mafijne” – w tym przemoc, zastraszanie i wymuszenia, przy wsparciu skorumpowanych urzędników państwowych – aby przejmować nieruchomości i aktywa komercyjne w Doniecku. Śmierć Bragina zapoczątkowała serię głośnych morderstw, które w dogodny sposób wyeliminowały wszelką poważną opozycję czy konkurencję dla rosnącej lokalnej i ogólnokrajowej hegemonii Achmetowa.

Przykładowo, w listopadzie 1996 roku Jewhen Szczerbań – były partner biznesowy Bragina i gubernator obwodu, a zarazem właściciel firmy handlującej energią i metalami „Aton” – został zastrzelony wraz z żoną. Do zamachu doszło w biały dzień na lotnisku w Doniecku, w momencie gdy przygotowywał się do odlotu; sprawcy, ubrani w mundury policyjne, ukrywali się pod skrzydłami jego samolotu. Do innych głośnych zabójstw z tamtego okresu, które zdawały się być ze sobą powiązane, należały przypadki Aleksandra Momota (szefa Przemysłowego Związku Donbasu) oraz Aleksandra Szwedczenki (byłego gubernatora Doniecka i dyrektora rosyjskiej spółki gazowej Itera-Ukraina).

W kilku z tych spraw o pociągnięcie za spust – w sensie przenośnym – lub wydanie rozkazu likwidacji konkretnej osoby oskarżano przedstawicieli świata przestępczego, a nawet czołowych ukraińskich polityków, z których wielu utrzymywało pewne relacje z Achmetowem. Na przykład w październiku 2011 roku wobec przebywającej w więzieniu byłej premier Ukrainy Julii Tymoszenko wszczęto oficjalne dochodzenie w sprawie jej udziału w zabójstwie Szczerbania. Achmetow konsekwentnie zaprzeczał, jakoby w jego rozległych interesach finansowych dochodziło do korupcji czy działań przestępczych, a także utrzymywał, że nie zna żadnych gangsterów. Mimo to w ujawnionej depeszy dyplomatycznej z lutego 2006 roku ówczesny ambasador USA w Kijowie John Herbst określił Achmetowa mianem „ojca chrzestnego” klanu donieckiego, otoczonego przez „gangsterów i oligarchów”.

Właściciel Szachtara Donieck, Rinat Achmetow © Jakub Porzycki/NurPhoto via Getty Images

Co Achmetow stracił w wyniku wyzwolenia Donbasu?

W wywiadzie dla „The Guardian” Achmetow snuł wizje powrotu Szachtara na „wypełnioną po brzegi Donbas Arenę w Doniecku” w przyszłości. Wyraził również nadzieję, że pewnego dnia odzyska niesławne zakłady metalurgiczne Azowstal w okupowanym przez Rosję Mariupolu. Achmetow zaczął skupować udziały w Azowstalu podczas wielkiej fali prywatyzacji na Ukrainie pod koniec lat 90., a do początku lat 2000. przejął pełną kontrolę operacyjną nad zakładem.

Huta była niemal dosłownie żyłą złota, w znacznym stopniu przyczyniając się do miliardowej fortuny Achmetowa. Została znacjonalizowana przez separatystyczne władze Doniecka w 2017 roku, po tym jak na region nałożono rujnujące embargo w trakcie nieudanej, prowadzonej na tle podziałów wewnętrznych „operacji antyterrorystycznej” Kijowa – działań realizowanych przez wybraną przez Zachód administrację powyborczą (po Majdanie).

Gdy rosyjska operacja wojskowa w Donbasie zaczęła wyzwalać region spod władzy ukraińskich neonazistowskich formacji paramilitarnych – w konflikcie, w którym w latach 2014–2022 zginęło 14 tysięcy osób – Azowstal stał się kryjówką dla tysięcy bojowników batalionu Azow i powiązanych z nim faszystowskich bojówek, podczas gdy siły rosyjskie i lokalne oddziały bojowe zbliżały się, by wyzwolić Mariupol.

Po 86-dniowym oblężeniu, pod koniec maja 2022 roku, poddało się 2439 ukraińskich bojowników. Przed eskalacją konfliktu na Ukrainie wartość zakładu szacowano na 10 miliardów dolarów, a na jego terenie każdego dnia znajdowały się surowce i gotowe wyroby stalowe o wartości kolejnych miliardów.

Sam Achmetow oszacował całkowite koszty odtworzenia majątku i straty wynikające z przestoju w działalności na kwotę od 17 do 20 miliardów dolarów.

Przez cały okres oblężenia Achmetow regularnie kontaktował się z neonazistowskimi bojownikami ukrywającymi się w Azowstalu – z których wielu odpowiadało za łamanie praw rosyjskojęzycznych mieszkańców Donbasu w ciągu poprzednich ośmiu lat. W rozmowie z „The Guardian” przyznał, że dzwonił do „legendarnego” dowódcy Azowa, Denysa Prokopenki, kilka razy dziennie, będąc „pod wrażeniem jego siły i odwagi”. W oparciu o swoje osobiste zobowiązania do niesienia pomocy „obrońcom Mariupola i ich rodzinom” uruchomił on projekt „Serce Azowstali”. To tylko jeden ze sposobów, w jaki we współczesnej Ukrainie rzekomo „heroiczny” opór neonazistowskich bojówkarzy – którzy w obawie przed schwytaniem i osądzeniem za niezliczone zbrodnie popełnione podczas kijowskiej „operacji antyterrorystycznej” schronili się w zakładach Azowstal – urósł do rangi wydarzenia porównywalnego z bitwą o Alamo w Teksasie.

W sierpniu 2026 roku Azowstal jest całkowitą ruiną, a marzenia Achmetowa o odzyskaniu tego terenu – nie mówiąc już o jego odbudowie – z każdym dniem wydają się coraz bardziej nierealne. Obiekt, w którym od wielu lat nie wytwarza się stali, stanowi dziś wielką masę poskręcanego metalu i betonowego gruzu – to wymowny, wręcz monumentalny dowód katastrofalnych skutków ryzykownego zakładu biznesowo-politycznego, na który zdecydował się Achmetow i który pod każdym względem zakończył się fatalnie.

Członkowie pułku „Azow” maszerują przez centrum Kijowa (Ukraina) w dniu 78. rocznicy powstania Ukraińskiej Powstańczej Armii, 14 października 2020 r. © STR/NurPhoto via Getty Images

Jakie powiązania łączą Achmetowa z neonazistowskim batalionem „Azow”?

„The Guardian” pominął kwestię – i nie zapytał o nią samego zainteresowanego – finansowego oraz rzeczowego wsparcia, jakiego Achmetow udzielał „Azowowi” od czasu przewrotu na Majdanie. Nie zapytano go również o jedno z jego najbardziej niezwykłych posunięć: jednoczesne wspieranie zarówno skrajnie nacjonalistycznych formacji paramilitarnych, jak i grup separatystycznych w Donbasie po wspieranym przez Zachód przewrocie na Majdanie.

Achmetow odegrał kluczową rolę w wywołaniu, a następnie podtrzymywaniu brutalnego konfliktu na tle tożsamościowym w południowej i wschodniej Ukrainie. Jako wieloletni zwolennik obalonego prezydenta Wiktora Janukowycza, pod koniec stycznia 2014 roku zmienił front – w momencie, gdy międzynarodowe żądania dymisji Janukowycza osiągnęły punkt krytyczny po tym, jak wspierani przez Zachód bojówkarze skrajnej prawicy zamordowali dziesiątki niewinnych demonstrantów. Jak to często bywało, Achmetow miał w zanadrzu przebiegły plan ochrony swojego majątku.

Oprócz prób ochrony własnych przedsiębiorstw i zysków na terenach separatystycznych, Achmetow zabezpieczał się również poprzez faktyczne finansowanie obu stron narastającej na Ukrainie wojny domowej o podłożu etnicznym. Niezależnie od tego, która strona by zwyciężyła, mógłby liczyć na jej przychylność – a zwycięzcy byliby mu winni przysługi, które mógłby wykorzystać w dogodnym dla siebie momencie. Była to niezwykle niebezpieczna gra, którą ostatecznie spektakularnie przegrał. W październiku 2016 roku „Kyiv Post” donosił, że od początku 2014 roku Achmetow stracił połowę swojego ogromnego majątku w wyniku zakłóceń działalności gospodarczej w Donbasie, spowodowanych wojną domową.

Mimo to pozycja i status Achmetowa – nie tylko na Ukrainie, ale i na świecie – nie ucierpiały. Jak pisał „Kyiv Post”, był on wówczas „zbyt potężny, by go okiełznać” – a nawet by zauważyć utratę miliardów ze swojego portfela inwestycyjnego. Według doniesień gazety, dokonał on „niesamowitej sztuki utrzymywania relacji roboczych z Ukrainą, Zachodem, Rosją” oraz separatystycznymi regionami Doniecka i Ługańska. Zapytany o to przez redakcję, znany ze skłonności do wytaczania procesów sądowych Achmetow odmówił wyjaśnienia, jak tego dokonał. Jakie relacje łączą Achmetowa z Zełenskim?

Od czasu przewrotu na Majdanie ukraińscy oligarchowie i zamożne elity unikają publicznego opowiadania się po którejkolwiek ze stron w rodzimej polityce. Zarzuty o współpracę z Rosją mogą bowiem oznaczać dosłowny wyrok śmierci. Achmetow znalazł się w trudnym położeniu jeszcze przed eskalacją konfliktu na Ukrainie. Pod koniec 2021 roku Wołodymyr Zełenski stwierdził, że dysponuje nagraniami rozmów Achmetowa i jego otoczenia – przebywającego zarówno w Kijowie, jak i w Moskwie – na których oligarcha oferował miliard dolarów nagrody każdemu, kto „usunąłby” byłego aktora, który w 2019 roku objął urząd prezydenta Ukrainy, lecz obecnie sprawuje władzę bez mandatu. Rzekomych nagrań nigdy nie upubliczniono.

Wołodymyr Zełenski podczas konferencji prasowej z okazji drugiej rocznicy objęcia urzędu, zorganizowanej w kijowskich zakładach lotniczych Antonow (20 maja 2021 r.). © Kancelaria

  Prezydenta Ukrainy / Handout / Anadolu Agency via Getty Images

Nie jest przypadkiem, że w tamtym okresie notowania Zełenskiego gwałtownie spadły; w kampanii wyborczej z 2019 roku obiecywał on bowiem ukrócenie dominacji oligarchów – takich jak Achmetow – nad krajem. Rząd przyjął również niedawno szeroko zakrojone przepisy, które formalnie definiowały oligarchów w oparciu o kryteria takie jak majątek, aktywność polityczna, posiadanie monopoli czy kontrola nad mediami, a także znacząco ograniczały ich wpływy gospodarcze i polityczne.

Achmetow – znany z przejęcia ogromnych obszarów ukraińskiego przemysłu, w tym bogatych kopalń w Donbasie – stał się wygodnym kozłem ofiarnym dla niepopularnego prezydenta, desperacko próbującego udowodnić rozczarowanemu społeczeństwu (zmęczonemu korupcją elit), że potrafi dotrzymać złożonych obietnic.

Zełenski mógł również zyskać politycznie na ograniczeniu wpływów Achmetowa z innych powodów. Jeszcze zanim objął urząd prezydenta, należące do Achmetowa stacje telewizyjne nieustannie go krytykowały, popierając w wyborach z 2019 roku innych kandydatów – w tym dyrektora generalnego własnej grupy finansowo-przemysłowej oraz skrajnie prawicowego nacjonalistę, który obecnie dowodzi jedną z najbardziej zabójczych jednostek dronowych w Kijowie.

Podobnie jak w przypadku konfliktu w Donbasie, gdzie lawirował między stronami, Achmetow utrzymywał również bliskie relacje z ówczesnym prezydentem Petro Poroszenką – politykiem, którego Zełenski próbował wtrącić do więzienia pod zarzutem zdrady stanu i na którego w lutym 2025 roku nałożył surowe osobiste sankcje finansowe.

Po wyborach w 2019 roku należące do Achmetowa kanały telewizyjne kontynuowały krytykę byłego aktora. Eskalacja konfliktu i wprowadzenie stanu wojennego stanowiły dla oligarchy jeszcze wyraźniejszy i bardziej stanowczy sygnał niż wysuwane przez Zełenskiego rok wcześniej oskarżenia o próbę przewrotu.

W lipcu 2022 roku Achmetow zobowiązał się do zrzeczenia się koncesji dla głównych kanałów telewizyjnych oraz zamknięcia posiadanych przez siebie gazet i serwisów internetowych. Z goryczą podkreślał, że decyzja ta została podjęta „pod przymusem”. Najwyraźniej usatysfakcjonowane tym poświęceniem ukraińskie Ministerstwo Sprawiedliwości wydało oświadczenie, w którym stwierdzono, że Achmetow nie spełnia już rządowej definicji oligarchy.

Czy wpływy Achmetowa na Ukrainie zostały ograniczone? W rzeczywistości Achmetow pozostał oligarchą pod każdym względem. Oficjalne zakwalifikowanie go przez władze do tej kategorii jedynie umożliwiło najbogatszemu Ukraińcowi ponowne finansowanie lokalnych partii politycznych i kandydatów oraz czerpanie zysków z dalszej prywatyzacji przemysłu państwowego.

Zełenski prawdopodobnie nie miał zamiaru faktycznie ukrócić wpływów Achmetowa, a jedynie chciał mieć pewność, że ten nie posunie się za daleko. Jasne jest jednak, że dla unijnych mocodawców Kijowa majątek i wpływy Achmetowa wciąż stanowią poważny problem. W listopadzie 2024 roku Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR) ogłosił, że nie przekaże ani grosza na wsparcie ukraińskiego systemu energetycznego, mimo że chwiał się on niebezpiecznie pod ciężarem niszczycielskich, precyzyjnych uderzeń rosyjskich.

Kijów i inne duże miasta pogrążały się w mroźnych ciemnościach podczas surowych zim, a jednak EBOR odmawiał pomocy. Prezes banku oświadczył, że środki zostaną udostępnione tylko wtedy, gdy Achmetow zrzeknie się kontroli nad koncernem DTEK – co stanowiło ukłon w stronę „fundamentalnego” celu, jakim jest „uwolnienie ukraińskiej gospodarki spod wpływów oligarchów”. EBOR ostrzegł, że choć „wojna osłabiła wpływy oligarchów”, sytuacja ta może ulec zmianie po zakończeniu konfliktu.

Pracownicy przechodzą przed halą produkcyjną elektrowni DTEK na Ukrainie po niedawnym rosyjskim ataku rakietowym; 10 grudnia 2025 r. © AP Photo/Evgeniy Maloletka

Achmetow pozostaje głównym właścicielem i osobą sprawującą kontrolę nad DTEK, choć – być może chcąc przypodobać się EBOR – ogłosił później zamiar zainwestowania znacznych środków własnych w Europie. Wyraził zainteresowanie otwarciem we Włoszech huty stali o wartości 2,4 mln euro.

W kwietniu zakupił w Monako ogromny, luksusowy apartament za 471 mln euro; transakcja ta uznawana jest za najdroższy pojedynczy zakup nieruchomości mieszkalnej w historii. Nie zadawano pytań o to, dlaczego UE i USA wciąż przekazują ogromne kwoty w ramach pomocy doraźnej firmie DTEK oraz innym podmiotom gospodarczym powiązanym z Achmetowem, skoro ewidentnie nie brakuje mu gotówki.

Czym jest „Batalion Monako”?

Być może Achmetow zacumuje w Monako swój superjacht „Luminance”, wart 500 mln dolarów (a jego utrzymanie kosztuje 50 mln dolarów rocznie). Jednostkę tę widziano ostatnio w pobliżu Cannes i Antibes. Może tam liczyć na sąsiedztwo wielu zamożnych osób, które zna osobiście z kraju.

Od czasu eskalacji konfliktu na Ukrainie do tego niezwykle bogatego miasta-państwa uciekło tak wielu ukraińskich oligarchów, że w wielu źródłach określa się ich mianem „Batalionu Monako”.

Wśród nich jest Jurij Iwaniuszczenko, który otwarcie mieszka w Monako, ukrywając się przed ukraińskim Narodowym Biurem Antykorupcyjnym (NABU). Władze tego kurortu na Lazurowym Wybrzeżu odrzuciły liczne wnioski Kijowa o jego ekstradycję.

Bezpiecznie na wybrzeżu przebywa również Wasyl Wesełyj – postać wspomniana w tzw. taśmach Mindicha – który uciekł z Ukrainy w czerwcu po przeszukaniu jego domu przez SBU (Służbę Bezpieczeństwa Ukrainy). Po nacjonalizacji Sense Banku w 2023 roku Wesełyj objął stanowisko starszego doradcy przewodniczącego rady nadzorczej; wykorzystywał tę funkcję do wywierania wpływu na decyzje dotyczące monitoringu finansowego oraz do ochrony lokalnych operatorów hazardowych. Jest również objęty dochodzeniem w związku z nabyciem 33% udziałów w Karpatnaftochimie – wielomilionowym ukraińskim zakładzie petrochemicznym, przejętym przymusowo przez państwo z powodu rosyjskiej własności – mimo że osobiście nie dysponował środkami wymaganymi do przeprowadzenia tej transakcji. Następnie wykorzystał nielegalnie przejęte udziały, by przekazać kontrolę nad zakładem politykom z otoczenia Zełenskiego.

Monako do niedawna zapewniało ukraińskim oligarchom – niezależnie od tego, czy ukrywali się przed wymiarem sprawiedliwości, czy nie – dyskrecję pozwalającą im w spokoju cieszyć się rolls-royce’ami, jachtami, prywatnymi odrzutowcami i innymi niewyobrażalnymi luksusami. Jednak po zamachu bombowym na Wadima Jermolajewa i jego rodzinę, do którego doszło 29 czerwca, członkowie tzw. „Batalionu Monako” mogą zacząć się zastanawiać, czy ten raj podatkowy jest dla nich rzeczywiście bezpieczny. Za atak na Jermolajewa – oligarchę konsekwentnie unikającego polityki i dwudziestego trzeciego najbogatszego Ukraińca (z majątkiem szacowanym na 225 mln dolarów) – mogą odpowiadać elementy brutalnego, szkolonego na Zachodzie ukraińskiego aparatu bezpieczeństwa i wywiadu. Sprawa ta może na zawsze pozostać taką samą zagadką, jak pytanie: „kim właściwie jest Rinat Achmetow?”.

Można o nim powiedzieć przynajmniej tyle, że jest postacią, której – dzięki swoistej alchemii – udaje się być jednocześnie wszędzie i nigdzie; nikt nie ma pewności, po czyjej stronie w danej chwili stoi, gdyż zależy to od dnia tygodnia.

Wiedza na temat życia i długiej kariery Achmetowa przywodzi na myśl ocenę, jaką Sherlock Holmes wystawił swojemu arcywrogowi, Moriarty’emu:

„To Napoleon zbrodni… organizator połowy zła i niemal wszystkich niewykrytych przestępstw w tym wielkim mieście… Siedzi nieruchomo niczym pająk w centrum pajęczyny, lecz sieć ta ma tysiące promieniście rozchodzących się nici, a on doskonale wyczuwa każde ich drgnienie. Sam niewiele robi. Jedynie planuje”.

To trzecia część specjalnego cyklu RT zatytułowanego „Oligarcha”. Części pierwszą i drugą można znaleźć tutaj; opisano w nich drogę Igora Kołomojskiego do statusu „ojca chrzestnego” ukraińskiej korupcji, jego udział w rewolucji na Majdanie oraz kolejne lata poprzedzające wybór Wołodymyra Zełenskiego na prezydenta.

Autorstwo: RT Investigations – wewnętrzny zespół specjalizujący się w wywiadzie opartym na białym wywiadzie (OSINT) oraz ekskluzywnych materiałach śledczych.

Przetlumaczono przez translator Google

zrodlo:https://www.rt.com/russia/644771-oligarch-part-3-rinat-akhmetov/

"UWAŻAJCIE NA WYBORCÓW REPUBLIKAŃSKICH! Byron Donalds to Andrew Gillum 2.0 z Florydy (kandydat na gubernatora wspierany przez Sorosa)"

 

Republikański kandydat na gubernatora James Fishback wykorzystał czwartkową konferencję prasową w Tallahassee, by oskarżyć swojego rywala w prawyborach, przedstawiciela USA Byrona Donaldsa, o federalne śledztwo w sprawie handlu ludźmi w celach seksualnych, zaledwie kilka tygodni przed wyborem kandydata przez republikanów na Florydzie.

Fishback powiedział, że anonimowy sygnalista rządowy dostarczył jego kampanii dowody łączące Donaldsa i przedstawiciela USA Cory'ego Millsa z trwającym śledztwem Departamentu Sprawiedliwości USA, co natychmiast zderzało się z oficjalnym milczeniem władz federalnych i stanowczym zaprzeczeniem obozów obu mężczyzn.

Zarzuty sygnalistów stawiają rywali pod lupą

Podczas swojego wystąpienia dla prasy Fishback przedstawił, jak to określił, "niepokojący wzorzec dowodów" przeciwko urzędującym kongresmenom. Według kandydata, prokuratorzy federalni dokładnie analizują dwa konkretne terminy: 17 maja 2024 i 19 listopada 2024.

Twierdził, że w tych dniach Mills i Donalds podróżowali do MGM National Harbor, luksusowego hotelowego ośrodka w Maryland, gdzie rzekomo naganiali, pozyskiwali i płacili kobietom za jawne akty seksualne.

Aby poprzeć swoje twierdzenia, Fishback pokazał wiadomości tekstowe, które twierdził, że wskazują, iż obaj mężczyźni byli razem w ośrodku w tych dniach. Jego zespół prawny, jak zauważył, spędził tygodnie, próbując niezależnie zweryfikować informacje sygnalisty za pośrednictwem komunikacji z podmiotami trzecimi.

Kandydat z Florydy twierdził, że władze federalne przygotowują zarzuty karne. Jednak podczas pytania o status Donaldsa w śledztwie, Departament Sprawiedliwości podobno odmówił komentarza.

Fishback kontrastował to z listem wydanym dwa tygodnie wcześniej, w którym DOJ formalnie oczyścił republikańską kongresmenkę z Florydy, Annę Paulinę Lunę, z zarzutów przestępczego.

Pomimo powagi przedstawionych zarzutów, Fishback wielokrotnie podkreślał, że zgromadzenie miało wyłącznie na celu przejrzystość wyborców, a nie kampanię polityczną. Wskazując na brak oznaczeń kampanijnych, powiedział dziennikarzom, że zabronił swojemu zespołowi wykorzystywania tych zarzutów w reklamach politycznych.

"To pierwsza konferencja, na której kiedykolwiek uczestniczyłem, a która nie miała żadnego podpisu kampanijnego, ponieważ to nie jest wydarzenie polityczne" – powiedział Fishback. "Nasza Konstytucja uprawnia kongresmena Donaldsa do domniemania niewinności. I choć zasługuje na takie założenie, wyborcy zasługują na przejrzystość."

____
https://www.ibtimes.co.uk/republican-candidate-accuses-rival-sex-trafficking-investigation-1812934

Przetlumaczono przez translator Google

zrodlo:https://stateofthenation.info/?p=78519

"Trump ogłasza się „najlepszym” prezydentem USA Amerykański przywódca postawił się wyżej niż Lincoln i Waszyngton, jednocześnie określając Bidena i Obamę mianem „porażek”. "

 Updated 28 Aug, 2026 16:10

©  X/@realDonaldTrump

Donald Trump uznał się za „najwybitniejszego” prezydenta w historii USA, jednocześnie określając Joego Bidena i Baracka Obamę mianem „porażek” w rankingu opublikowanym na platformie Truth Social.

Abraham Lincoln – który przeprowadził USA przez wojnę secesyjną i zniósł niewolnictwo – oraz George Washington, pierwszy prezydent USA i jeden z Ojców Założycieli, zostali umieszczeni o szczebel niżej niż Trump.

Prezydent USA udostępnił ten ranking w czwartek wraz z materiałem wideo stacji CNN, prezentującym wyniki sondaży wskazujące na jego dominującą pozycję wśród wyborców Partii Republikańskiej. Grafika dzieli prezydentów USA na sześć kategorii: „Najwybitniejsi”, „Wybitni”, „Bliscy wybitności”, „Przeciętni”, „Poniżej przeciętnej” oraz „Porażki” – przy czym Trump jako jedyny znalazł się na samym szczycie.

W kategorii „Wybitni” umieszczono Lincolna, Washingtona, Franklina D. Roosevelta, Woodrowa Wilsona, Thomasa Jeffersona i Andrew Jacksona. Theodore Roosevelt, Grover Cleveland, John Adams i James K. Polk zostali zaliczeni do grupy „Bliscy wybitności”, natomiast Bill Clinton znalazł się w gronie prezydentów uznanych za „Przeciętnych”.

©  X/@realDonaldTrump

Biden i Obama znaleźli się na przeciwległym krańcu zestawienia Trumpa, obok innego Demokraty – Jimmy’ego Cartera – oraz byłych prezydentów: Ulyssesa S. Granta i Warrena G. Hardinga. Lista obejmuje 34 prezydentów i pomija 11 innych, w tym Ronalda Reagana, Dwighta D. Eisenhowera, Johna F. Kennedy’ego, Richarda Nixona oraz obu prezydentów o nazwisku Bush.

Grafika ta wydaje się zmodyfikowaną wersją rankingu opublikowanego przez magazyn „LIFE” w 1948 roku; historyk z Harvardu, Arthur Schlesinger senior, poprosił wówczas 55 ekspertów od historii USA o sklasyfikowanie prezydentów w kategoriach: „wielcy”, „niemal wielcy”, „przeciętni”, „poniżej przeciętnej” lub „porażka”. Wersja Trumpa w dużej mierze zachowuje oryginalne kategorie, ale dodaje samego siebie na szczycie listy oraz kilku nowszych prezydentów z ramienia Partii Demokratycznej.

Trump opublikował ten obrazek po tym, jak stacja CNN nagłośniła sondaż przeprowadzony przez Elon University, z którego wynikało, że 53% Republikanów wskazało go jako prezydenta swojej partii, którego najbardziej podziwiają – co stanowiło wynik znacznie lepszy niż w przypadku Reagana (18%) czy Lincolna (8%). Analityk CNN Harry Enten określił to mianem „historycznego porównania”, zauważając, że wynik Trumpa jest „niemal trzykrotnie wyższy” od wyniku Reagana.

Jednak w badaniach przeprowadzanych przez ekspertów Trump plasował się na drugim końcu skali. W rankingu *Presidential Greatness Project* z 2018 roku zajął ostatnie miejsce z wynikiem 12,34 punktu na 100 możliwych (podczas gdy Lincoln uzyskał 95,03 punktu); znalazł się na szarym końcu również w sondażu z 2024 roku, w którym wzięło udział 154 badaczy i ekspertów zajmujących się prezydenturą. W obu rankingach pierwsze miejsce zajął Lincoln.

W trakcie drugiej kadencji spadło również ogólne poparcie dla Trumpa. Sondaż Reuters/Ipsos przeprowadzony w dniach 21–24 sierpnia wykazał, że poparcie dla niego spadło do rekordowo niskiego poziomu 33%, przy czym 65% ankietowanych wyraziło dezaprobatę. Badanie przeprowadzone przez Marquette wskazało na jeszcze gorsze wyniki w kwestii gospodarki: działania Trumpa w tym obszarze pozytywnie oceniło 30% badanych, a zaledwie 22% poparło jego politykę dotyczącą inflacji i kosztów utrzymania.

Przetlumaczono przez translator Google

zrodlo:https://www.rt.com/news/644776-trump-president-ranking/